3 มาตรฐานนี้ต่างกันตรงไหน? ตารางเทียบ D5882 · D4945 · D1143
ทั้ง 3 ฉบับตอบคำถามคนละข้อ D5882 (ถอนปี 2025) ตอบว่า “เนื้อเสาเข็มสมบูรณ์ไหม” ส่วน D4945 และ D1143 ตอบว่า “รับน้ำหนักได้เท่าไร” โดย D4945 ประเมินจากคลื่นความเค้นขณะตอก แต่ D1143 กดน้ำหนักจริงแล้ววัดการทรุดตัว ตารางด้านล่างเทียบพลังงานที่ใช้ เครื่องมือ เวลา ค่าใช้จ่าย และมาตรฐานไทยที่ใช้คู่กัน
← เลื่อนดูตารางทั้งหมด →
| หัวข้อ | ASTM D5882 | ASTM D4945 | ASTM D1143 |
|---|---|---|---|
| ชื่อการทดสอบ | Low Strain Impact Integrity Testing (Seismic Integrity Test) | High Strain Dynamic Testing (Dynamic Load Test / PDA) | Static Load Test (Axial Compressive) |
| สถานะฉบับล่าสุด | ถอนแล้ว D5882-16 — ASTM ถอนปี 2025 ยังไม่มีฉบับแทน | ใช้งาน D4945-26 | ใช้งาน D1143/D1143M-20e1 |
| ตรวจสอบอะไร | ความสมบูรณ์ของเนื้อเสาเข็ม (รอยแตก คอคอด โพรง) | กำลังรับน้ำหนัก (ประเมินจากคลื่นความเค้น) | กำลังรับน้ำหนักจริง โดยกดน้ำหนักโดยตรง |
| แหล่งพลังงาน | ค้อนมือเคาะเบา (ความเครียดต่ำ) | ตุ้มน้ำหนัก/ปั้นจั่นตอกกระแทก (ความเครียดสูง) | แม่แรงไฮดรอลิก + น้ำหนักถ่วงหรือเสาเข็มสมอ |
| เครื่องมือหลัก | เซนเซอร์ความเร่งที่หัวเข็ม | เซนเซอร์วัดความเครียด + ความเร่ง, เครื่อง PDA | แม่แรง, Load Cell, Dial Gauge |
| บอกกำลังรับน้ำหนัก | ไม่ได้ | ได้ (ประเมินจากคลื่น + CAPWAP) | ได้ (ตรงที่สุด — วัดจริง) |
| เวลาต่อต้น | ระดับนาที | ระดับชั่วโมง (รวมเตรียมงาน) | หลายวัน (รวมติดตั้งระบบ) |
| ค่าใช้จ่ายเทียบกัน | ต่ำสุด (ประมาณ 100–150 บาท/ต้น) | ปานกลาง (ประมาณ 5,500 บาท/ต้น) | สูงสุด (50,000–150,000+ บาท/ต้น) |
| มยผ. เทียบเคียง | มยผ.1551-51 (ใช้เป็นหลัก) | มยผ.1252-51 | มยผ. 1251 |
ราคาในตารางเป็นช่วงโดยประมาณต่อต้น ราคานี้ยังไม่รวมค่าเดินทางและค่าขนย้ายเครื่องมือ ซึ่งคิดเพิ่มตามระยะทางของหน้างาน ดูรายละเอียดเพิ่มที่ ราคาทดสอบเสาเข็ม 2026
ทั้ง 3 ฉบับเปรียบเหมือน “หัวตระกูล” ของมาตรฐานทดสอบเสาเข็มคนละกลุ่ม สเปคบางโครงการจึงอ้าง ASTM ฉบับอื่นในกลุ่มเดียวกันร่วมด้วย:
- กลุ่มตรวจความสมบูรณ์ — CSL สำหรับเสาเข็มเจาะอ้างแนวทาง ACI PRC-228.2 (ASTM D6760 ถูกถอนเมื่อปี 2025), Parallel Seismic ใช้ ASTM D8381/D8381M-21 และ TIP ใช้ ASTM D7949-25 (ใช้งาน)
- กลุ่มแรงกระทำเร็ว — Rapid Load Test ใช้ ASTM D7383
- กลุ่มสถิต — แรงถอนใช้ ASTM D3689 แรงด้านข้างใช้ ASTM D3966 และการทดสอบแบบ Bi-directional ใช้ ASTM D8169
ภาพด้านล่างสรุป 3 ฉบับหลักในหน้าเดียว ให้ดูป้ายสถานะใต้ชื่อแต่ละฉบับ (แดง = ASTM ถอนแล้ว, เขียว = ใช้งาน) และลิ่มด้านบนที่บอกว่ายิ่งไปทางขวา แรง เวลา และค่าใช้จ่ายต่อต้นยิ่งเพิ่มขึ้น
ASTM D5882 คืออะไร? — ตรวจ "เนื้อ" เสาเข็ม ไม่ใช่กำลัง
ASTM D5882 (ASTM ถอนปี 2025 ยังไม่มีฉบับแทน) คือมาตรฐานทดสอบความสมบูรณ์เสาเข็มแบบความเครียดต่ำ (Seismic Integrity Test) ฉบับสุดท้ายก่อนถูกถอนคือ D5882-16 วิธีทดสอบคือเคาะหัวเสาเข็มเบา ๆ ด้วยค้อนมือ แล้ววัดคลื่นสะท้อนด้วยเซนเซอร์ความเร่งบนหัวเข็ม (Low Strain Impact Integrity Testing) จุดที่ต้องเข้าใจให้ถูกคือ:
- ใช้คัดกรอง defect เช่น รอยแตก คอคอด โพรง หรือการเปลี่ยนหน้าตัดผิดปกติ
- บอกไม่ได้ว่าเสาเข็มรับน้ำหนักได้เท่าไหร่ — เสาเข็มเนื้อสมบูรณ์แต่ปลายเข็มไม่ถึงชั้นดินแข็ง ก็ยังรับน้ำหนักไม่พอได้
- เพราะเร็วและประหยัด จึงเหมาะทดสอบจำนวนมากหรือทุกต้น เป็นด่านคัดกรองแรกก่อนการทดสอบกำลัง
หมายเหตุสถานะมาตรฐาน: ASTM ถอน D5882-16 (Withdrawn) เมื่อปี ค.ศ. 2025 ปีเดียวกับที่ถอน D6760 ของการทดสอบ CSL และยังไม่มีฉบับใหม่มาแทน งานตรวจความสมบูรณ์ในไทยจึงยึด มยผ.1551-51 เป็นเกณฑ์หลัก ถ้าสเปคต้องการอ้าง ASTM ควรเขียนว่า “วิธีตาม ASTM D5882-16 (ASTM ถอนปี 2025)” ดูรายการมาตรฐานที่ถูกถอนและฉบับที่ใช้แทนได้ที่ มาตรฐานทดสอบเสาเข็มอัปเดต 2026
อ่านพื้นฐานวิธีทดสอบเพิ่มเติมได้ที่ Seismic Integrity Test คืออะไร และวิธีแปลผลกราฟที่ Seismic Test อ่านผลยังไง
ASTM D4945 คืออะไร? — ประเมินกำลังจากคลื่นความเค้น
ASTM D4945 คือมาตรฐานการทดสอบเสาเข็มแบบพลศาสตร์ความเครียดสูง (High Strain Dynamic Testing) ฉบับปัจจุบันคือ D4945-26 และงาน PDA ในไทยใช้คู่กับ มยผ.1252-51 วิธีทดสอบคือตอกกระแทกหัวเสาเข็มด้วยพลังงานมากพอให้เสาเข็มขยับตัวจริง แล้ววัดสัญญาณแรงและความเร็วด้วยเซนเซอร์ความเครียดและความเร่งที่ติดใกล้หัวเข็ม ส่งเข้าเครื่อง Pile Driving Analyzer (PDA):
- ให้ค่าประเมินกำลังรับน้ำหนัก พลังงานที่ส่งผ่าน ความเค้นในตัวเข็มขณะตอก และตรวจความสมบูรณ์ของเข็มไปพร้อมกัน
- ข้อมูลสัญญาณนำไปวิเคราะห์ต่อด้วยวิธี Signal Matching เช่น CAPWAP เพื่อแยกแรงเสียดทานผิวกับแรงต้านปลายเข็ม
- แนวปฏิบัติที่ดีคือสอบเทียบผลกับ Static Load Test ในโครงการเดียวกันเมื่อทำได้ เพราะ Static คือการทดสอบอ้างอิง
ดูรายละเอียดวิธีทดสอบและการแปลผลได้ที่ Dynamic Load Test (PDA) คืออะไร และ PDA Test อ่านผลยังไง
ASTM D1143 คืออะไร? — การทดสอบอ้างอิงที่ตรงที่สุด
ASTM D1143 คือมาตรฐานการทดสอบกำลังรับน้ำหนักแบบสถิตในแนวแกน (แรงกด) ฉบับปัจจุบันคือ D1143/D1143M-20e1 และในไทยอ้างคู่กับ มยผ. 1251 วิธีทดสอบคือกดน้ำหนักจริงบนหัวเสาเข็มเป็นขั้น ๆ ด้วยแม่แรงไฮดรอลิก วัดแรงด้วย Load Cell และวัดการทรุดตัวด้วย Dial Gauge จนได้กราฟ Load–Settlement:
- เป็นวิธีที่วงการยอมรับว่าตรงที่สุด เพราะจำลองการรับน้ำหนักจริงโดยตรง ไม่ต้องแปลงผ่านทฤษฎีคลื่น
- ใช้เวลาและค่าใช้จ่ายสูงสุด จึงมักทดสอบจำนวนน้อยต้น และใช้เป็นตัวสอบเทียบผล PDA ในโครงการใหญ่
- มาตรฐานกำหนดวิธีให้น้ำหนักหลายแบบ (เช่น Maintained Load) — สเปคโครงการจะระบุว่าใช้แบบใดและกดถึงกี่เท่าของน้ำหนักออกแบบ
อ่านเพิ่มที่ Static Load Test เสาเข็ม คืออะไร
ทั้ง 3 มาตรฐานวัดคนละจุดบนเสาเข็มต้นเดียวกัน ให้ดูเส้นโยงจากกราฟด้านซ้ายไปยังเครื่องมือแต่ละชุด และกรอบขวาที่สรุปวิธีเขียนอ้างมาตรฐานในสเปคหรือรายงานให้ถูก
ASTM แต่ละฉบับเทียบกับ มยผ. ฉบับไหน?
งาน PDA ตาม ASTM D4945 ใช้คู่กับ มยผ.1252-51 งาน Static ตาม ASTM D1143 ใช้คู่กับ มยผ. 1251 ส่วนงานตรวจความสมบูรณ์ใช้ มยผ.1551-51 เป็นหลัก เพราะ ASTM D5882 ถูกถอนแล้วเมื่อปี 2025 มาตรฐาน มยผ. เป็นของกรมโยธาธิการและผังเมือง ซึ่งโครงการในไทยมักอ้างควบคู่กับ ASTM:
- มยผ.1551-51 — มาตรฐานการตรวจสอบความสมบูรณ์ของเสาเข็มด้วยวิธี Seismic Test แนวทางเดียวกับ ASTM D5882-16 ซึ่ง ASTM ถอนปี 2025 ปัจจุบันจึงใช้ฉบับ มยผ. เป็นเกณฑ์หลัก
- มยผ.1252-51 — มาตรฐานการรับน้ำหนักของเสาเข็มด้วยวิธีพลศาสตร์ Dynamic Load Test แนวทางเดียวกับ ASTM D4945 (ฉบับปัจจุบัน D4945-26)
- มยผ. 1251 — การทดสอบกำลังรับน้ำหนักของเสาเข็มแบบสถิต (Static Load Test) ใช้คู่กับ ASTM D1143/D1143M-20e1
ดูรายละเอียด มยผ. งานเสาเข็มแต่ละฉบับได้ที่ มยผ. ทดสอบเสาเข็ม มีมาตรฐานอะไรบ้าง
ถ้าสเปคโครงการอ้างทั้ง ASTM และ มยผ. การทดสอบที่ทำตามวิธีมาตรฐาน ด้วยเครื่องมือที่สอบเทียบแล้วและมีวิศวกรรับรองผล โดยทั่วไปตอบข้อกำหนดได้ทั้งสองระบบ เพราะหลักการวัดเป็นแนวทางเดียวกัน หากข้อความในสเปคขัดแย้งกันเอง ควรสอบถามวิศวกรผู้ออกแบบหรือผู้ควบคุมงานก่อนเริ่มทดสอบ
ใช้มาตรฐานไหน เมื่อไหร่? สรุปเชิงปฏิบัติ
เลือกตามคำถามที่ต้องการตอบ ถ้าต้องการรู้ความสมบูรณ์ของเนื้อเสาเข็มใช้การทดสอบแบบความเครียดต่ำ ถ้าต้องการรู้กำลังรับน้ำหนัก ให้เลือกระหว่างผลเร็วหลายต้น (PDA) กับผลอ้างอิงจากการกดจริง (Static)
- ตรวจคัดกรองความสมบูรณ์เสาเข็มทุกต้น → Seismic Test ตาม มยผ.1551-51 (แนวทาง ASTM D5882-16, ถอนปี 2025)
- ยืนยันกำลังรับน้ำหนักด้วยงบและเวลาจำกัด → ASTM D4945 (PDA) คู่กับ มยผ.1252-51 สุ่มทดสอบตามสัดส่วนที่สเปคกำหนด
- โครงการใหญ่ / สเปคบังคับ / ต้องการค่าอ้างอิง → ASTM D1143 (Static) คู่กับ มยผ. 1251 อย่างน้อยตามจำนวนที่สเปคกำหนด และใช้สอบเทียบผล PDA
ทั้ง 3 การทดสอบไม่ได้แทนกัน แต่ เสริมกัน — โครงการที่วางแผนดีมักใช้ทั้งสามอย่างในสัดส่วนที่เหมาะกับความเสี่ยงและงบประมาณ ดูเพิ่มว่าควร ทดสอบเสาเข็มกี่ต้น และเปรียบเทียบภาพรวมทุกวิธีที่ คู่มือทดสอบเสาเข็มครบทุกวิธี
สรุป
ASTM D5882 (ถอนปี 2025) ตรวจความสมบูรณ์ของเนื้อเสาเข็ม ASTM D4945 ประเมินกำลังรับน้ำหนักด้วยวิธีพลศาสตร์ (PDA) และ ASTM D1143 ทดสอบกำลังรับน้ำหนักจริงแบบสถิต (Static) ทั้งสามฉบับตอบคำถามคนละข้อและใช้เสริมกัน
ฝั่งมาตรฐานไทย งาน PDA ใช้ มยผ.1252-51 งาน Static ใช้ มยผ. 1251 ส่วนงานตรวจความสมบูรณ์ (Seismic Integrity Test) ใช้ มยผ.1551-51 เป็นหลัก เมื่ออ้าง ASTM ในสเปคหรือรายงาน ให้ระบุเลขพร้อมปีฉบับ เช่น D4945-26 หรือ D1143/D1143M-20e1 การอ่านสเปคให้ออกว่าโครงการอ้างมาตรฐานใด คือก้าวแรกของการวางแผนทดสอบที่ถูกต้องและคุมงบได้
SPN Soil Engineering ให้บริการทดสอบเสาเข็มทั้ง 3 วิธีทั่วประเทศ 77 จังหวัด ด้วยประสบการณ์กว่า 20 ปี รายงานรับรองโดยวิศวกรโยธาที่มีใบอนุญาต (กว.) สภาวิศวกร ใช้ยื่นขออนุญาตก่อสร้างได้