ไทม์ไลน์รวม: 5 ขั้นตอนหลัก

ขั้นตอนระยะเวลาโดยทั่วไป
1. ขอใบเสนอราคาและยืนยันงานใบเสนอราคาฟรีภายใน 24 ชม.
2. นัดคิวและเตรียมหน้างานขึ้นกับคิวงานและความพร้อมหน้างาน
3. เจาะสำรวจภาคสนามประมาณ 1–2 วัน/หลุม (ขึ้นกับความลึกและสภาพดิน)
4. ทดสอบตัวอย่างดินในห้องปฏิบัติการหลายวันถึงประมาณ 1–2 สัปดาห์ ตามรายการทดสอบ
5. วิเคราะห์และจัดทำรายงานรับรองโดยวิศวกรรวมอยู่ในช่วงท้ายของขั้นตอนที่ 4

รวมทั้งกระบวนการตั้งแต่วันเริ่มเจาะจนได้รายงานฉบับสมบูรณ์ มักอยู่ที่ประมาณ 7–14 วันทำการ รายละเอียดแต่ละขั้นตอนเป็นดังนี้

ขั้นตอนที่ 1: ขอใบเสนอราคา

ข้อมูลที่ควรเตรียมเพื่อให้เสนอราคาได้เร็วและตรง:

  • ตำแหน่งที่ดิน (พิกัดหรือแชร์โลเคชัน)
  • ประเภทอาคารที่จะก่อสร้าง เช่น บ้าน 2 ชั้น โกดัง อาคารสำนักงาน
  • จำนวนหลุมและความลึกที่ผู้ออกแบบกำหนด (ถ้ามี) หรือให้วิศวกรช่วยแนะนำได้ — ดูหลักคิดที่ เจาะสำรวจดินกี่หลุม ลึกกี่เมตร
  • สภาพหน้างาน เช่น รถเข้าถึงได้หรือไม่ มีสิ่งปลูกสร้างเดิมหรือไม่

SPN จัดทำใบเสนอราคาฟรีภายใน 24 ชั่วโมง โดยงานเจาะสำรวจดินพร้อมทดสอบเริ่มต้นประมาณ 12,000 บาท/หลุม (ดูรายละเอียดที่ ราคาเจาะสำรวจดิน ปี 2026)

ขั้นตอนที่ 2: นัดคิวและเตรียมหน้างาน

หลังยืนยันงาน ทีมงานจะนัดวันเข้าเจาะ สิ่งที่เจ้าของงานช่วยเตรียมได้เพื่อไม่ให้เสียเวลาหน้างาน:

  • เคลียร์เส้นทางให้รถและเครื่องเจาะเข้าถึงตำแหน่งหลุม
  • ชี้แนวท่อประปา สายไฟฟ้าใต้ดิน หรือระบบสาธารณูปโภคเดิม (ถ้ามี)
  • จัดหาแหล่งน้ำใกล้จุดเจาะ เนื่องจากการเจาะแบบฉีดล้าง (Wash Boring) ต้องใช้น้ำ หากไม่มี แจ้งทีมงานล่วงหน้าเพื่อเตรียมการ

ขั้นตอนที่ 3: เจาะสำรวจภาคสนาม (1–2 วัน/หลุม)

วันเจาะจริง ทีมสำรวจจะ:

  • ติดตั้งเครื่องเจาะตรงตำแหน่งหลุมที่กำหนด
  • เจาะและทดสอบ Standard Penetration Test (SPT) เป็นระยะทุกช่วงความลึกที่กำหนด พร้อมเก็บตัวอย่างดิน (อ่านเรื่องค่า N-value ได้ที่ SPT N-Value คืออะไร แปลผลอย่างไร)
  • บันทึกชนิดดิน สีดิน ระดับน้ำใต้ดิน และค่า N-value ลงใน Field Log
  • เก็บตัวอย่างดินใส่ภาชนะปิดผนึก ส่งเข้าห้องปฏิบัติการ

ปัจจัยที่ทำให้ภาคสนามช้าหรือเร็ว: ความลึกหลุม สภาพชั้นดิน (ดินแข็งมากหรือเจอชั้นกรวดจะช้าลง) สภาพอากาศ และการเข้าถึงหน้างาน

ขั้นตอนที่ 4: ทดสอบในห้องปฏิบัติการ

ตัวอย่างดินจะถูกทดสอบตามมาตรฐาน ASTM รายการที่ทำบ่อย เช่น การหาปริมาณความชื้น (Moisture Content) ขีดจำกัดแอตเทอร์เบิร์ก (Atterberg Limits) การวิเคราะห์ขนาดเม็ดดิน (Sieve Analysis) และกำลังรับแรงอัดของดิน ระยะเวลาขึ้นกับจำนวนตัวอย่างและชนิดการทดสอบ — การทดสอบบางประเภท เช่น Consolidation Test มีขั้นตอนที่ต้องรอตามธรรมชาติของดิน จึงเร่งข้ามไม่ได้ อ่านรายละเอียดแต่ละรายการได้ที่ การทดสอบดินในห้องปฏิบัติการมีอะไรบ้าง

ขั้นตอนที่ 5: วิเคราะห์ผลและจัดทำรายงาน

วิศวกรจะรวบรวมข้อมูลภาคสนามและผลแล็บ จัดทำเป็นรายงานเจาะสำรวจดิน ประกอบด้วย Boring Log, ผลทดสอบในห้องปฏิบัติการ, สรุปสภาพชั้นดิน และข้อเสนอแนะเบื้องต้นด้านฐานราก รายงานของ SPN รับรองโดยวิศวกรโยธาที่มีใบอนุญาตสภาวิศวกร และใช้ยื่นหน่วยงานราชการได้ (เช็คองค์ประกอบรายงานที่ครบถ้วนได้ที่ เช็คลิสต์รายงานเจาะดินสำหรับยื่นราชการ)

ตัวอย่าง Boring Log ในรายงานเจาะสำรวจดิน แสดงชั้นดิน ค่า SPT N-value และระดับน้ำใต้ดิน
ตัวอย่าง Boring Log ส่วนหนึ่งของรายงานเจาะสำรวจดินฉบับสมบูรณ์ — ผลลัพธ์สุดท้ายที่วิศวกรผู้ออกแบบใช้คำนวณฐานราก (ภาพ: SPN Soil Engineering)

อยากได้รายงานเร็ว ทำอย่างไร?

  • แจ้งกำหนดการใช้รายงานตั้งแต่ขอใบเสนอราคา เพื่อให้จัดคิวและวางแผนแล็บได้เหมาะสม
  • เตรียมหน้างานให้พร้อมก่อนวันเจาะ ลดเวลาสูญเปล่าหน้างาน
  • ระบุจำนวนหลุม/ความลึกจากผู้ออกแบบให้ชัดเจนแต่แรก ลดการแก้ขอบเขตงานกลางทาง

สรุป

งานเจาะสำรวจดินไม่ใช่แค่ "วันเจาะ" แต่รวมถึงการทดสอบในห้องปฏิบัติการและการวิเคราะห์โดยวิศวกร สำหรับบ้านพักอาศัยทั่วไป ควรเผื่อเวลาประมาณ 7–14 วันทำการนับจากวันเจาะจนได้รายงานฉบับสมบูรณ์ และเผื่อเวลานัดคิวล่วงหน้า ยิ่งวางแผนเร็ว งานออกแบบและขออนุญาตก่อสร้างยิ่งไม่สะดุด

📌 หมายเหตุ

ระยะเวลาในบทความนี้เป็นค่าโดยทั่วไปสำหรับการวางแผนเบื้องต้น ระยะเวลาจริงขึ้นกับจำนวนหลุม ความลึก รายการทดสอบ สภาพอากาศ และคิวงานในช่วงนั้น