1. มีวิศวกรใบอนุญาตสภาวิศวกร (กว.) รับรองรายงานหรือไม่
ข้อนี้สำคัญที่สุด งานเจาะสำรวจดินและการสรุปผลเป็นงานวิศวกรรม รายงานที่ไม่มีวิศวกรลงนามรับรอง:
- ผู้ออกแบบโครงสร้างอาจไม่ยอมรับไปใช้คำนวณ
- หน่วยงานราชการมักไม่รับพิจารณาประกอบการยื่นขออนุญาต (ดูข้อกำหนดที่เกี่ยวข้องใน สรุปกฎกระทรวงฐานรากปี 2566)
ขอดูตัวอย่างรายงานก่อนจ้าง ดูว่ามีหน้าลงนามรับรองโดยวิศวกรพร้อมเลขที่ใบอนุญาตหรือไม่ และสามารถตรวจสอบเลขใบอนุญาตกับสภาวิศวกรได้
2. ทดสอบตามมาตรฐานอะไร ระบุได้ชัดเจนหรือไม่
การทดสอบภาคสนามและห้องปฏิบัติการควรอ้างอิงมาตรฐานที่ตรวจสอบได้ เช่น มาตรฐาน ASTM สำหรับการทดสอบ SPT และการทดสอบคุณสมบัติดินในห้องปฏิบัติการ บริษัทที่ตอบคำถามเรื่องมาตรฐานไม่ได้ หรือตอบคลุมเครือ ควรระวัง
ถามตรง ๆ ว่า "ทดสอบ SPT ตามมาตรฐานอะไร" และดูว่าในใบเสนอราคาหรือรายงานตัวอย่างระบุมาตรฐานอ้างอิงหรือไม่
3. ขอบเขตงานในใบเสนอราคาครบถ้วนหรือไม่
ใบเสนอราคาที่ดีต้องระบุชัดเจนอย่างน้อย:
- จำนวนหลุมและความลึก (หรือเงื่อนไขการหยุดเจาะ เช่น เจาะจนถึงชั้นดินแข็งตามเกณฑ์ที่กำหนด — ดูหลักคิดที่ เจาะดินกี่หลุม ลึกกี่เมตร)
- รายการทดสอบภาคสนาม เช่น SPT ทุกช่วงความลึกเท่าไร
- รายการทดสอบห้องปฏิบัติการที่รวมอยู่ในราคา
- สิ่งที่รวม/ไม่รวม เช่น ค่าขนย้ายเครื่องมือ ค่าน้ำ ค่าเจาะเพิ่มกรณีลึกกว่ากำหนด
ราคาถูกผิดปกติมักมาจากการตัดรายการทดสอบสำคัญออก แล้วรายงานที่ได้ใช้ออกแบบจริงไม่ได้ เทียบราคาจากขอบเขตงานที่เท่ากันเสมอ — ดูโครงสร้างราคามาตรฐานได้ที่ ราคาเจาะสำรวจดิน ปี 2026
4. รายงานที่ส่งมอบมีอะไรบ้าง
รายงานเจาะสำรวจดินฉบับสมบูรณ์ควรประกอบด้วย:
- ผังตำแหน่งหลุมเจาะอ้างอิงกับแปลงที่ดิน
- Boring Log แสดงชั้นดิน ค่า SPT N-value และระดับน้ำใต้ดิน
- ผลทดสอบห้องปฏิบัติการ พร้อมมาตรฐานอ้างอิง
- สรุปสภาพชั้นดินและข้อเสนอแนะเบื้องต้นด้านฐานราก
- หน้ารับรองโดยวิศวกร
ขอดูรายงานตัวอย่าง (ปิดชื่อลูกค้า) ก่อนตัดสินใจ บริษัทมืออาชีพยินดีให้ดูเสมอ และดูเช็คลิสต์องค์ประกอบรายงานฉบับเต็มได้ที่ เช็คลิสต์รายงานเจาะดินสำหรับยื่นราชการ
5. เครื่องมือและทีมงานเป็นของจริงหรือไม่
- มีเครื่องเจาะและอุปกรณ์ทดสอบของตัวเอง หรืออธิบายได้ว่าใช้เครื่องมือแบบใด
- มีห้องปฏิบัติการทดสอบดิน หรือระบุได้ว่าส่งทดสอบที่ใด
- มีทีมงานภาคสนามที่ทำงานเป็นระบบ บันทึก Field Log หน้างานจริง
ดูรูปผลงานจริง ถามถึงโครงการที่เคยทำในพื้นที่ใกล้เคียง บริษัทที่มีประสบการณ์จะเล่าลักษณะชั้นดินย่านนั้นได้ทันที
6. ประสบการณ์และผลงานตรวจสอบได้หรือไม่
ดูจำนวนปีที่เปิดดำเนินการ ประเภทโครงการที่เคยทำ (บ้าน โรงงาน อาคารสูง งานราชการ) และพื้นที่ให้บริการ บริษัทที่รับงานหลากหลายประเภทและหลายพื้นที่ มักเจอสภาพดินมาหลายแบบ ช่วยให้คำแนะนำหน้างานได้ดีกว่า
ตัวอย่างเช่น SPN Soil Engineering ดำเนินงานด้านวิศวกรรมธรณีเทคนิคมากว่า 20 ปี ผลงานมากกว่า 500 โครงการ ให้บริการครบทั้ง 77 จังหวัด รวมถึงงานนอกชายฝั่ง (Offshore) — ดูขอบเขตบริการเจาะสำรวจและทดสอบดินของเรา
7. การสื่อสารและบริการหลังส่งรายงาน
งานเจาะดินไม่จบที่การส่งไฟล์ PDF คำถามที่ควรถามก่อนจ้าง:
- หากผู้ออกแบบมีข้อสงสัยในรายงาน สอบถามวิศวกรผู้รับรองได้หรือไม่
- ใช้เวลาส่งรายงานกี่วันหลังเจาะเสร็จ (ดูไทม์ไลน์มาตรฐานที่ เจาะดินใช้เวลากี่วัน)
- ตอบใบเสนอราคาเร็วแค่ไหน — ความเร็วช่วงขาย มักสะท้อนความใส่ใจช่วงบริการ
สรุปเช็คลิสต์ 7 ข้อ
| ข้อ | สิ่งที่ต้องเช็ค | สัญญาณอันตราย |
|---|---|---|
| 1 | วิศวกร กว. รับรองรายงาน | ไม่มีหน้าลงนาม / ไม่บอกเลขใบอนุญาต |
| 2 | มาตรฐานการทดสอบ (เช่น ASTM) | ตอบเรื่องมาตรฐานไม่ได้ |
| 3 | ขอบเขตงานในใบเสนอราคา | ราคาถูกผิดปกติ ไม่ระบุรายการทดสอบ |
| 4 | องค์ประกอบรายงาน | ไม่ยอมให้ดูรายงานตัวอย่าง |
| 5 | เครื่องมือ / ทีมงาน / ห้องแล็บ | ไม่มีรูปงานจริง อธิบายเครื่องมือไม่ได้ |
| 6 | ประสบการณ์และผลงาน | ไม่มีผลงานอ้างอิงที่ตรวจสอบได้ |
| 7 | การสื่อสารหลังส่งงาน | ติดต่อยาก ไม่มีวิศวกรให้สอบถาม |
สรุป
การเลือกบริษัทเจาะสำรวจดินไม่ควรดูแค่ราคา เพราะสิ่งที่คุณซื้อจริง ๆ คือ "ข้อมูลที่วิศวกรใช้ออกแบบฐานรากทั้งหลัง" เช็คให้ครบทั้งใบอนุญาตวิศวกร มาตรฐานการทดสอบ ขอบเขตงาน รายงานตัวอย่าง เครื่องมือ ผลงาน และบริการหลังการขาย แล้วคุณจะได้รายงานที่ใช้งานได้จริงและคุ้มทุกบาท
บทความนี้จัดทำเพื่อเป็นแนวทางสำหรับผู้ว่าจ้างทั่วไป ข้อกำหนดของแต่ละโครงการอาจแตกต่างกัน ควรปรึกษาวิศวกรผู้ออกแบบหรือที่ปรึกษาโครงการประกอบการตัดสินใจ