Case Study Floor Load Test พื้นอาคารก่อนดัดแปลง ขังน้ำ 64 ซม. เขตทุ่งครุ

หลักการของ Floor Load Test อธิบายไว้แล้วในบทความ Floor Load Test คืออะไร และวิธีเลือกน้ำหนักทดสอบอยู่ใน Floor Load Test ใส่น้ำหนักยังไง บทความนี้จึงเล่าจากงานจริงทีละขั้น ตั้งแต่โจทย์ของเจ้าของอาคาร การคำนวณน้ำหนักทดสอบ ค่าที่อ่านได้หน้างาน จนถึงการตัดสินผ่าน/ไม่ผ่าน เพื่อให้เห็นว่าตัวเลขในรายงานมาจากไหนและใช้ต่ออย่างไร

โจทย์ของงานนี้คืออะไร?

อาคารหลังนี้เป็น อาคาร ค.ส.ล. 2 ชั้น ใช้เป็นพาณิชย์และที่อยู่อาศัย ในแขวงบางมด เขตทุ่งครุ กรุงเทพฯ เจ้าของกำลังทำแบบขออนุญาตดัดแปลงอาคาร วิศวกรผู้ออกแบบกำหนดน้ำหนักบรรทุกจร (Live Load, L) สำหรับการใช้งานใหม่ไว้ที่ 400 กก./ตร.ม. จึงต้องการหลักฐานว่าแผ่นพื้นเดิมรับน้ำหนักนี้ได้จริง

SPN ได้รับมอบหมายให้ทดสอบ 1 จุด (TP-1) บนแผ่นพื้นชั้นที่ 1 ด้วยวิธีให้น้ำหนักแบบต่อเนื่องทางเดียว (Monotonic Load Test) ตาม ACI 318-19 บทที่ 27 — Strength Evaluation of Existing Structures รายละเอียดหลักมีดังนี้:

← เลื่อนดูตารางทั้งหมด →

รายการ	รายละเอียด
อาคาร	อาคาร ค.ส.ล. 2 ชั้น (พาณิชย์–อยู่อาศัย) งานดัดแปลง/ต่อเติมอาคาร เขตทุ่งครุ กรุงเทพฯ
จุดทดสอบ	TP-1 แผ่นพื้น ค.ส.ล. หล่อในที่ ชั้นที่ 1 ขนาด 3.75 × 4.00 ม.
ความหนาพื้น (h)	32 ซม.
ช่วงพาดที่ใช้คำนวณ (ℓt)	3,750 มม. (ด้านสั้น)
น้ำหนักบรรทุกจรออกแบบ (L)	400 กก./ตร.ม. ยืนยันโดยผู้ว่าจ้างและวิศวกรผู้ออกแบบก่อนทดสอบ
วิธีให้น้ำหนัก	ขังน้ำ (Water Ponding) เต็มแผงพื้นระหว่างขอบคาน
เครื่องมือวัด	กล้องระดับอัตโนมัติ (Automatic Level) + ไม้บรรทัดวัดระดับ 3 จุด (D1, D2 กลางแผง, D3)
วันทดสอบ	เริ่มให้น้ำหนัก 25 สิงหาคม 2026 · ถอนน้ำหนัก 26 สิงหาคม 2026

น้ำหนักทดสอบคำนวณอย่างไร ทำไมต้องขังน้ำ 64 ซม.?

น้ำหนักทดสอบรวม (Total Test Load, T_t) คือน้ำหนักทั้งหมดที่โครงสร้างต้องแบกระหว่างทดสอบ รวมน้ำหนักตัวเองของพื้นด้วย ACI 318-19 ข้อ 27.4.6.2 ให้คำนวณ 3 กรณีแล้วใช้ค่าที่มากที่สุด งานนี้ไม่มีน้ำหนักคงที่ที่จะวางเพิ่มภายหลัง (D_s = 0) และไม่มีน้ำหนักหลังคา หิมะ หรือน้ำฝน กรณี (a) จึงเหลือเพียง 1.0D_w + 1.6L

น้ำหนักตัวเองของพื้น 768 กก./ตร.ม. กดอยู่บนโครงสร้างแล้ว สิ่งที่ต้องวางเพิ่มจึงมีแค่ส่วน 1.6L คือ 640 กก./ตร.ม. น้ำสูง 1 ซม. หนัก 10 กก./ตร.ม. ระดับน้ำสูงสุดจึงเท่ากับ 64 ซม. สังเกตว่าพื้นหนา 32 ซม. ทำให้ D_w สูงกว่าส่วนที่วางเพิ่ม ถ้าความหนาจริงต่างจากที่สมมติไว้ ค่า T_t จะเปลี่ยนตาม จึงควรยืนยันความหนาพื้นจริงก่อนคำนวณเสมอ

← เลื่อนดูตารางทั้งหมด →

พารามิเตอร์	ค่า	หมายเหตุ
น้ำหนักที่วางเพิ่ม (W)	640 กก./ตร.ม.	W = 1.6L
ระดับน้ำสูงสุด (Hmax)	64 ซม.	น้ำ 1 ซม. = 10 กก./ตร.ม.
ขั้นการให้น้ำหนัก	16 / 32 / 48 / 64 ซม.	25% / 50% / 75% / 100%
ระยะเวลาคงน้ำหนักเต็ม	24 ชั่วโมง	ตาม ACI 318-19 บทที่ 27
เกณฑ์การแอ่นตัวที่ยกเว้นการวัดคืนตัว	1.88 มม.	ค่ามากกว่าของ 1.27 มม. กับ ℓt/2000

เตรียมหน้างานและวัดการแอ่นตัวอย่างไร?

ก่อนเติมน้ำ ทีมงานถ่ายภาพและบันทึกสภาพเดิมของแผ่นพื้นและคานรอบแผง เพื่อยืนยันว่าไม่มีรอยร้าวหรือความเสียหายที่บ่งชี้ความไม่ปลอดภัย จากนั้นเตรียมหน้างาน 4 ขั้น:

• ประกอบบ่อขังน้ำ (Water Bund) ตามแนวขอบคานให้เต็มแผงพื้น ผนังสูงพอสำหรับน้ำ 64 ซม. พร้อมระยะเผื่อ
• ปูแผ่นกันซึม (PE Sheet) แผ่นเดียวต่อเนื่อง ไม่มีรอยต่อ เพื่อไม่ให้น้ำรั่วซึมระหว่างคงน้ำหนัก 24 ชั่วโมง
• ตั้งกล้องระดับอัตโนมัติบนขาตั้งนอกพื้นที่รับน้ำหนัก กำหนดจุดวัด 3 จุด คือ D1, D2 (กึ่งกลางแผง) และ D3 อ่านค่าละเอียดถึง 0.01 ซม. (0.1 มม.)
• ปักไม้บรรทัดวัดระดับน้ำในบ่อ ยืนยันระดับน้ำจริงทุกครั้งที่จดค่า พร้อมบันทึกอุณหภูมิอากาศทุกชุดข้อมูล

ค่าเริ่มต้น (Datum) ก่อนเติมน้ำอ่านได้ 2.00 ซม. เท่ากันทั้งสามจุด การแอ่นตัวสุทธิคำนวณจาก (ค่าที่อ่าน − 2.00) × 10 เป็นมิลลิเมตร การวัดจากด้านบนด้วยกล้องระดับทำได้โดยไม่ต้องติดตั้ง Dial Gauge ใต้ท้องพื้น

ภาพด้านล่างสรุปการเตรียมหน้างานและการคำนวณน้ำหนักข้างต้นเป็นรูปตัด 2 มิติ ของแผง TP-1 ขณะขังน้ำสี่ขั้น และแบบจำลอง 3 มิติของบ่อขังน้ำ จุดวัด และผลการแอ่นตัวเทียบเกณฑ์ ก่อนเข้าสู่รายละเอียดการจดค่าในแต่ละขั้น

← เลื่อนดูภาพทั้งหมด →

← เลื่อนดูภาพทั้งหมด →

ให้น้ำหนักเป็นขั้นและจดค่าอย่างไร?

การให้น้ำหนักแบ่งเป็น 4 ขั้น ขั้นละประมาณ 1 ชั่วโมง ทุกขั้นจดค่าที่ 0, +5, +15, +30 และ +60 นาที เมื่อน้ำถึง 64 ซม. จดค่าที่ +5, +15, +30, +60 นาที แล้วจดทุก 1 ชั่วโมงจนครบ 24 ชั่วโมง ตลอดการทดสอบมีคนเฝ้าดูรอยร้าวและการหลุดร่อนของคอนกรีต (Spalling) ที่ท้องพื้นและขอบคาน และเตรียมระบายน้ำออกทันทีถ้าพบสัญญาณผิดปกติ

← เลื่อนดูตารางทั้งหมด →

ช่วงเวลา	ระดับน้ำ (ซม.)	น้ำหนักเพิ่ม (กก./ตร.ม.)	D1 / D2 / D3 (ซม.)	Δ สูงสุด (มม.)
Datum	0	0	2.00 / 2.00 / 2.00	0.00
50% · +60 นาที	32	320	2.00 / 2.00 / 2.00	0.00
75% · +30 นาที	48	480	2.00 / 2.00 / 2.01	0.10
75% · +60 นาที	48	480	2.01 / 2.01 / 2.02	0.20
100% · +30 นาที	64	640	2.03 / 2.03 / 2.04	0.40
100% · +60 นาที	64	640	2.04 / 2.04 / 2.05	0.50
100% · +2 ชม.	64	640	2.05 / 2.05 / 2.05	0.50
100% · +12 ชม.	64	640	2.05 / 2.05 / 2.05	0.50
100% · +24 ชม. (ถอน)	64	640	2.05 / 2.05 / 2.05	0.50

ตารางด้านบนคัดเฉพาะช่วงที่ค่าเปลี่ยน รายงานฉบับเต็มบันทึกทุกช่วงเวลารวม 44 ชุดข้อมูล อุณหภูมิระหว่างทดสอบอยู่ในช่วง 28–33 °C

ผลการแอ่นตัวเป็นอย่างไร?

พฤติกรรมของพื้นแบ่งอ่านได้ 3 ช่วง:

• ขั้น 25–50% (น้ำ 16–32 ซม.) — ค่าไม่เปลี่ยนเลย หมายความว่าแอ่นตัวน้อยกว่าความละเอียดของกล้อง 0.1 มม.
• ขั้น 75% ถึงชั่วโมงแรกของน้ำหนักเต็ม — เริ่มแอ่นที่ระดับน้ำ 48 ซม. แล้วเพิ่มขึ้นทีละ 0.1 มม. จนถึง 0.50 มม. ที่ +60 นาทีของน้ำหนักเต็ม (จุดกลางแผง D2 ถึง 0.50 มม. ที่ +2 ชั่วโมง)
• +2 ถึง +24 ชั่วโมง — ค่าคงที่ 0.50 มม. ตลอด 22 ชั่วโมง แสดงว่า ไม่มีการแอ่นตัวเพิ่มตามเวลา (Creep) อย่างมีนัยสำคัญ

การแอ่นตัว 0.50 มม. บนช่วงพาด 3,750 มม. เท่ากับประมาณ ℓt/7,500 ถือว่าน้อยมาก พฤติกรรมเป็นเชิงเส้นและไม่มีจุดหักที่บ่งชี้การสูญเสียสติฟเนสหรือการแตกร้าวของหน้าตัด

ตัดสินผ่าน/ไม่ผ่านตาม ACI 318-19 ข้อ 27.5.3 อย่างไร?

ACI 318-19 ข้อ 27.5.3 ตัดสินจาก 2 ด้าน คือ ร่องรอยความเสียหายที่มองเห็น และ ค่าการแอ่นตัว ด้านการแอ่นตัว ปกติต้องวัดการคืนตัวหลังถอนน้ำหนัก โดยการแอ่นตัวคงค้าง (Δr) ต้องไม่เกิน Δl/4 แต่ข้อ 27.5.3.6 ยกเว้นให้ถ้าการแอ่นตัวสูงสุดน้อยมาก

← เลื่อนดูตารางทั้งหมด →

เกณฑ์ ACI 318-19	ผลที่พบ	ผล
27.5.3.1 ไม่มีการหลุดร่อนหรือการวิบัติของคอนกรีต	ตรวจด้วยสายตา — ไม่พบ	ผ่าน
27.5.3.2 ไม่มีรอยร้าวเฉือนที่บ่งชี้การวิบัติใกล้เกิด	ตรวจด้วยสายตา — ไม่พบ	ผ่าน
27.5.3.3 / 27.5.3.4 ไม่มีรอยร้าวเอียงในบริเวณที่ไม่มีเหล็กเสริมตามขวาง และรอยร้าวตามแนวเหล็กเสริมบริเวณจุดยึดรั้งและรอยต่อทาบ	ตรวจด้วยสายตา — ไม่พบ	ผ่าน
27.5.3.5 การคืนตัวคงค้าง Δr ≤ Δl/4	ไม่ต้องวัด (ได้รับยกเว้น)	ไม่ต้องใช้
27.5.3.6 Δl ≤ ค่ามากกว่าของ 1.27 มม. กับ ℓt/2000	0.50 ≤ 1.88 มม.	เข้าเงื่อนไข

หลังคงน้ำหนักครบ 24 ชั่วโมง ทีมงานระบายน้ำออกจนหมดแล้วตรวจผิวพื้น ท้องพื้น และขอบคานอีกรอบ ไม่พบรอยร้าวใหม่ รอยร้าวเฉือน หรือการหลุดร่อนของคอนกรีตในบริเวณที่รับน้ำหนัก ผลรวมจึง ผ่านเกณฑ์การประเมินกำลังตาม ACI 318-19 บทที่ 27

นอกจากการทดสอบด้วยน้ำหนัก ทีมงานเจาะแกนคอนกรีตจากพื้นบริเวณใกล้เคียงเพื่อตรวจความหนาและเนื้อคอนกรีตประกอบ ถ้าต้องการรู้กำลังอัดของคอนกรีตด้วย ใช้ Concrete Core Test ส่วนการวัดความหนาพื้นแบบไม่ทำลายดูได้ที่ Impact Echo

ผลนี้ใช้ยืนยันอะไรได้ และใช้ไม่ได้กับอะไร?

ผลทดสอบยืนยันว่า แผ่นพื้น TP-1 รับน้ำหนักบรรทุกจรออกแบบ 400 กก./ตร.ม. ได้เพียงพอ และใช้อ้างอิงแผ่นพื้นที่มีรายละเอียดเหมือนกันในบริเวณเดียวกันได้ แต่มีขอบเขตชัดเจน:

• ไม่ครอบคลุมคาน เสา ฐานราก หรือแผ่นพื้นอื่นที่ไม่ได้ทดสอบ ถ้าต้องยืนยันแผงอื่น ควรทดสอบเพิ่มตามตำแหน่งที่วิศวกรผู้ออกแบบกำหนด
• ยืนยันที่น้ำหนักบรรทุกจร 400 กก./ตร.ม. เท่านั้น ถ้าอนาคตจะเพิ่มน้ำหนักใช้งานเกินค่านี้ ควรประเมินกำลังโครงสร้างใหม่ก่อน
• การตัดสินขั้นสุดท้ายว่าจะใช้ผลนี้ในแบบดัดแปลงอาคารอย่างไร เป็นอำนาจของวิศวกรผู้ออกแบบโครงสร้างหรือวิศวกรผู้ตรวจสอบที่ผู้ว่าจ้างแต่งตั้ง

บทเรียนจากงานนี้ สำหรับงานดัดแปลงและต่อเติมอาคาร

• ยืนยันค่า L กับวิศวกรผู้ออกแบบก่อนทดสอบ — ค่านี้กำหนดทั้งระดับน้ำและข้อสรุปของรายงาน งานนี้ใช้ 400 กก./ตร.ม. ตามการใช้งานใหม่
• รู้ความหนาพื้นจริงก่อนคำนวณ T_t — พื้นหนา 32 ซม. ทำให้น้ำหนักตัวเองคิดเป็นมากกว่าครึ่งของ T_t
• เลือกจุดทดสอบที่เป็นตัวแทน — แผงที่จะรับการใช้งานหนักที่สุดหรือช่วงพาดยาวที่สุด
• ความละเอียดเครื่องมือต้องเล็กกว่าเกณฑ์มาก — กล้องระดับอ่านได้ 0.1 มม. เทียบกับเกณฑ์ 1.88 มม. จึงแยกผ่าน/ไม่ผ่านได้ชัด
• บันทึกระดับน้ำจริงและอุณหภูมิทุกครั้ง — ช่วยแยกผลของอุณหภูมิออกจากการแอ่นตัวจริงเวลาอ่านข้อมูลย้อนหลัง

ถ้ากำลังวางแผนดัดแปลงหรือเปลี่ยนการใช้งานอาคาร อ่านภาพรวมการตรวจโครงสร้างได้ที่ อาคารเก่าก่อนต่อเติมหรือเปลี่ยนการใช้งาน ต้องตรวจอะไรบ้าง และถ้าเป็นพื้นโรงงานหรือคลังสินค้า ดู พื้นโรงงาน-คลังสินค้ารับน้ำหนักได้เท่าไหร่ หรือดูบริการ ตรวจสอบโครงสร้างแบบไม่ทำลาย (NDE) ของ SPN

ค่าบริการ Floor Load Test ขึ้นกับจำนวนจุดทดสอบ ขนาดแผงพื้น ระดับน้ำที่ต้องใช้ และการเข้าถึงหน้างาน จึงประเมินเป็นรายโครงการ ติดต่อรับใบเสนอราคาฟรีภายใน 24 ชม. ทั้งนี้ราคายังไม่รวมค่าเดินทางและค่าขนย้ายเครื่องมือ ซึ่งคิดเพิ่มตามระยะทางของหน้างาน