วิธีนี้เหมาะกับงานตรวจแผ่นพื้น ผนัง ดาดฟ้า และโครงสร้างที่สงสัยว่ามีโพรงหรือการแยกชั้นภายใน บทความนี้อธิบายหลักการ วิธีอ่านค่าความถี่ ความหนาที่คำนวณได้ และข้อจำกัด
Impact Echo ทำงานยังไง?
Impact Echo อาศัยหลักการสะท้อนของคลื่นความเค้น เมื่อเคาะผิวคอนกรีตด้วยหัวเคาะขนาดเล็ก จะเกิดคลื่นความเค้นวิ่งเข้าไปในเนื้อคอนกรีต คลื่นจะสะท้อนไปมาระหว่างผิวบนกับผิวล่าง (หรือกับตำแหน่งที่มีโพรง/การแยกชั้น) ทำให้เกิดการสั่นพ้องที่ความถี่หนึ่ง
เซนเซอร์ที่วางใกล้จุดเคาะจับสัญญาณการสั่นแล้ววิเคราะห์เป็นสเปกตรัมความถี่ ความถี่การสั่นพ้องนี้สัมพันธ์กับความลึกของตัวสะท้อน ถ้าคลื่นสะท้อนจากผิวล่าง จะบอกความหนา ถ้าสะท้อนจากโพรงที่ตื้นกว่า ความถี่จะเปลี่ยน บ่งชี้ว่ามีตำหนิ
Impact Echo คำนวณความหนายังไง?
ความหนาคำนวณจากความเร็วคลื่นในคอนกรีตและความถี่การสั่นพ้อง ตามความสัมพันธ์
ดังนั้นก่อนคำนวณต้องทราบความเร็วคลื่นในคอนกรีตนั้น ซึ่งหาได้จากการสอบเทียบกับจุดที่ทราบความหนา ถ้าค่าที่คำนวณได้น้อยกว่าความหนาจริง แสดงว่ามีตัวสะท้อน เช่น โพรงหรือการแยกชั้น อยู่ตื้นกว่าผิวล่าง
Impact Echo ตรวจอะไรได้บ้าง?
- วัดความหนาแผ่นพื้น ผนัง หรือดาดฟ้า เมื่อเข้าถึงได้ด้านเดียว
- ตรวจหาโพรงและการแยกชั้นภายในคอนกรีต
- ตรวจการยึดเกาะระหว่างชั้นคอนกรีต (เช่น พื้นทับหน้า)
- ประเมินความสมบูรณ์ของการอัดน้ำปูนในท่อ Post-tension (ในบางงาน)
Impact Echo เทียบกับ UPV ต่างกันยังไง?
| หัวข้อ | Impact Echo | UPV |
|---|---|---|
| การเข้าถึง | ด้านเดียวได้ | แม่นสุดต้องสองด้านตรงข้าม |
| จุดเด่น | วัดความหนา / หาโพรง | ความสม่ำเสมอ / คุณภาพเนื้อใน |
| หลักการ | คลื่นความเค้น + ความถี่สั่นพ้อง | ความเร็วคลื่นผ่านเนื้อ |
| มาตรฐาน | ASTM C1383 | ASTM C597 |
Impact Echo เด่นเรื่องวัดความหนาและหาโพรงในแผ่นพื้นเมื่อเข้าถึงด้านเดียว ส่วน UPV เด่นเรื่องประเมินคุณภาพและความสม่ำเสมอ วิศวกรเลือกตามวัตถุประสงค์และมักใช้เสริมกัน
Impact Echo มีข้อจำกัดอะไร?
การแปลผลต้องอาศัยผู้เชี่ยวชาญ เพราะสเปกตรัมความถี่ในโครงสร้างจริงมักซับซ้อน โดยเฉพาะบริเวณที่มีเหล็กหนาแน่นหรือรูปทรงไม่สม่ำเสมอ นอกจากนี้ต้องทราบความเร็วคลื่นของคอนกรีตนั้นเพื่อคำนวณความหนา และวิธีนี้เหมาะกับโครงสร้างแบบแผ่น (Plate-like) มากกว่าชิ้นส่วนที่มีรูปทรงซับซ้อน
ในทางปฏิบัติ วิศวกรมักใช้ Impact Echo คู่กับ GPR หรือ UPV เพื่อยืนยันตำแหน่งเหล็กและคุณภาพเนื้อคอนกรีต และเจาะ Core Test เฉพาะจุดเมื่อจำเป็นต้องยืนยันด้วยค่าจริง
SPN Soil Engineering ให้บริการตรวจโพรงและวัดความหนาคอนกรีตด้วย Impact Echo และงาน NDT ครบวงจร พร้อมรายงานรับรองโดยวิศวกรโยธาที่มีใบอนุญาต (กว.) สภาวิศวกร ติดต่อรับใบเสนอราคาฟรีภายใน 24 ชม.