มาตรฐาน ASTM ในงานเจาะดิน
คู่มืออ้างอิงสมบูรณ์

ทำไม ASTM ถึงสำคัญในงานเจาะสำรวจดิน?

ASTM (American Society for Testing and Materials) กำหนดวิธีการทดสอบมาตรฐาน ที่วิศวกรทั่วโลกใช้อ้างอิง ทำให้ผลการทดสอบ เปรียบเทียบได้ ระหว่างประเทศและบริษัท

📌 หมวด A: มาตรฐานการเจาะและเก็บตัวอย่างดิน (Field)

ASTM D1452 — Soil Investigation by Auger Borings

• ใช้: เจาะดินด้วย Auger เก็บตัวอย่าง Disturbed
• ลึก: สูงสุดประมาณ 30 เมตร
• เหมาะ: งานสำรวจเบื้องต้น พื้นที่ดินอ่อน

ASTM D1586 — Standard Penetration Test (SPT) ⭐

• ใช้: วัดความแน่นของชั้นดินด้วยการตอก Split-spoon Sampler
• อุปกรณ์: ค้อน 63.5 kg ตกจากความสูง 76 cm
• วัด: จำนวนครั้งตอกให้แท่งจมลง 30 cm = ค่า N-Value
• ใช้บ่อยที่สุด ในงานเจาะดินทั่วโลก

ASTM D1587 — Thin-walled Tube Sampling (Shelby Tube)

• ใช้: เก็บตัวอย่างดินเหนียวแบบ Undisturbed
• อุปกรณ์: ท่อเหล็กบางผนัง Ø3-5 นิ้ว
• วัตถุประสงค์: นำไปทดสอบ Lab แบบไม่รบกวนดิน

ASTM D2113 — Rock Core Drilling and Sampling

• ใช้: เจาะหินด้วย Core Barrel แบบ NX, NMLC
• วัด: RQD (Rock Quality Designation), Recovery
• เหมาะ: โครงการบนเขา เขื่อน ฐานราก Rock Socket Pile

ASTM D5778 — Cone Penetration Test (CPT)

• ใช้: กดหัว Cone ลงดินด้วยความเร็วคงที่ 2 cm/วินาที
• วัด: Tip Resistance (qc), Sleeve Friction (fs), Pore Pressure (u)
• ข้อดี: ได้ข้อมูล Continuous, ไม่ต้องเก็บตัวอย่าง

ASTM D2573 — Field Vane Shear Test (FVST)

• ใช้: วัด Undrained Shear Strength ของดินเหนียวอ่อนในสนาม
• อุปกรณ์: ใบมีดรูปกากบาท หมุนวัด Torque

📌 หมวด B: มาตรฐานการทดสอบในห้องปฏิบัติการ (Index Properties)

ASTM D2216 — Water Content

• ใช้: วัด % น้ำในดิน โดยอบที่ 110°C
• สูตร: w = (W_water / W_solid) × 100%

ASTM D7263 — Unit Weight (Bulk Density)

• ใช้: วัดน้ำหนักต่อหน่วยปริมาตรของดิน
• หน่วย: kN/m³ หรือ t/m³

ASTM D4318 — Atterberg Limits (LL, PL, PI)

• LL (Liquid Limit): ระดับน้ำที่ดินเริ่มไหลเป็นของเหลว
• PL (Plastic Limit): ระดับน้ำที่ดินเริ่มร่วน
• PI (Plasticity Index): PI = LL − PL ใช้จำแนกดินเหนียว

ASTM D422 — Sieve Analysis & Hydrometer

• ใช้: วิเคราะห์ขนาดเม็ดดินด้วยตะแกรงและการตกตะกอน
• ใช้จำแนก: ดิน Sand/Silt/Clay ตามขนาด

ASTM D854 — Specific Gravity (Gs)

• ใช้: วัดความถ่วงจำเพาะของเม็ดดิน
• ดิน Sand: Gs ≈ 2.65, ดิน Clay: Gs ≈ 2.70-2.80

📌 หมวด C: มาตรฐานการทดสอบกำลัง (Strength Tests)

ASTM D2166 — Unconfined Compression Test (UCT)

• ใช้: วัด Unconfined Compressive Strength (qu)
• เหมาะ: ดินเหนียว (Cohesive Soil)
• สูตร: Su = qu / 2 (Undrained Shear Strength)

ASTM D3080 — Direct Shear Test

• ใช้: วัด Shear Strength Parameters (c', φ')
• เหมาะ: ทดสอบเร็ว ราคาประหยัด

ASTM D4767 — Consolidated Undrained Triaxial Test (CU)

• ใช้: วัด Shear Strength แบบควบคุมแรงดันรอบและน้ำ
• เหมาะ: งานวิศวกรรมขั้นสูง การคำนวณ Slope Stability

ASTM D2850 — Unconsolidated Undrained Triaxial (UU)

• ใช้: ทดสอบเร็วสำหรับดินเหนียว ไม่ระบายน้ำ

📌 หมวด D: มาตรฐานการทดสอบ Consolidation

ASTM D2435 — One-Dimensional Consolidation Test

• ใช้: ทำนายการทรุดตัวของดินใต้น้ำหนัก
• วัด: Compression Index (Cc), Coefficient of Consolidation (cv)
• ใช้: คำนวณ Settlement ของฐานรากในดินอ่อน

📌 หมวด E: มาตรฐานการบดอัดดิน (Compaction)

ASTM D698 — Standard Proctor Compaction

• ใช้: หา Optimum Water Content และ Maximum Dry Density
• ค้อน: 2.5 kg ตก 30.5 cm

ASTM D1557 — Modified Proctor Compaction

• ค้อนใหญ่กว่า: 4.54 kg ตก 45.7 cm
• ใช้: งานถนน สนามบิน ที่ต้องการความแน่นสูง

ASTM D1556 — Field Density (Sand Cone)

• ใช้: วัดความแน่นของดินถมในสนาม
• ใช้: ตรวจคุณภาพการบดอัด (Compaction Quality Control)

ASTM D1883 — California Bearing Ratio (CBR)

• ใช้: วัดกำลังรับน้ำหนักของดินถม
• ใช้: ออกแบบความหนาของชั้นถนน

📌 หมวด F: มาตรฐานการทดสอบเสาเข็ม

ASTM D1143 — Static Pile Load Test (Compression)

• ใช้: ทดสอบกำลังรับน้ำหนักเสาเข็มแบบ Static
• วิธี: Kentledge หรือ Anchor Pile
• แม่นยำสูงสุด

ASTM D3689 — Static Pile Load Test (Tension)

• ใช้: ทดสอบเสาเข็มรับแรงดึง

ASTM D3966 — Lateral Pile Load Test

• ใช้: ทดสอบเสาเข็มรับแรงด้านข้าง

ASTM D4945 — Dynamic Pile Load Test (PDA)

• ใช้: ทดสอบเสาเข็มแบบ Dynamic ด้วย Pile Driving Analyzer
• วัด: Energy, Force, Velocity, Capacity

ASTM D5882 — Pile Integrity Test (PIT / Seismic Test)

• ใช้: ตรวจสอบความสมบูรณ์ของเสาเข็มด้วย Low Strain Impact
• ราคาประหยัด ทดสอบได้ทุกต้น

ASTM D6760 — Cross-Hole Sonic Logging (CSL)

• ใช้: ตรวจสอบเสาเข็มเจาะด้วยคลื่นเสียงระหว่างหลุม
• ความแม่นยำสูง สำหรับเสาเข็มเจาะขนาดใหญ่

ASTM D7949 — Parallel Seismic Test

• ใช้: หาความยาวเสาเข็มจริงจากภายนอก

📌 หมวด G: มาตรฐานอื่นๆ ที่สำคัญ

ASTM D5092 — Monitoring Well Design and Installation

มาตรฐานติดตั้งบ่อสังเกตการณ์น้ำใต้ดิน

ASTM G57 — Soil Resistivity (Wenner Array)

วัดความต้านทานไฟฟ้าของดิน สำหรับงานสายไฟใต้ดินและ Cathodic Protection

ASTM D6951 — Dynamic Cone Penetrometer (DCP)

วัดกำลังของดินถมในสนาม สำหรับงานถนนและสนามบิน

ASTM D7400 — Downhole Seismic Test

วัดความเร็วคลื่น Vs/Vp ในชั้นดิน สำหรับงานออกแบบ Seismic

ตารางสรุป — ASTM ที่ใช้บ่อยที่สุด

ASTM	ทดสอบ	ความถี่การใช้
D1586	SPT N-Value	⭐⭐⭐⭐⭐
D2216	Water Content	⭐⭐⭐⭐⭐
D4318	Atterberg Limits	⭐⭐⭐⭐⭐
D2166	Unconfined Compression	⭐⭐⭐⭐
D422	Sieve Analysis	⭐⭐⭐⭐
D2435	Consolidation Test	⭐⭐⭐
D4945	PDA Test	⭐⭐⭐
D1143	Static Pile Load Test	⭐⭐⭐
D5882	Seismic PIT	⭐⭐⭐⭐
D2113	Rock Coring	⭐⭐

การตรวจสอบใบรับรอง ASTM

เมื่อเลือกบริษัทเจาะดิน ควรตรวจสอบ:

• ✅ อุปกรณ์มี Calibration Certificate ทุกชิ้น
• ✅ วิศวกร/นักวิทยาศาสตร์ ที่ทำ Lab Test ได้รับการฝึกอบรม ASTM
• ✅ ห้อง Lab ผ่านการรับรองมาตรฐาน (เช่น มอก., วสท.)
• ✅ รายงาน ระบุ ASTM ที่ใช้ในทุกการทดสอบ

มาตรฐานอื่นที่ใช้ในไทยด้วย

• มยผ. (มาตรฐานยุติธรรมและผังเมือง): ฉบับ 1551-51 (Pile Foundation), 1311-50 (Wind Load)
• วสท. (วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย): มาตรฐาน 1014-2545 (Pile Foundation), 1502-51 (Soil Investigation)
• ASTM: ใช้สำหรับวิธีการทดสอบ
• Eurocode 7: ใช้สำหรับโครงการสากล
• BS 5930: Site Investigation มาตรฐานอังกฤษ

สรุป

การเข้าใจมาตรฐาน ASTM ช่วยให้ เลือกบริษัทเจาะดินที่มีคุณภาพ และ อ่านรายงานได้ถูกต้อง มาตรฐานที่ใช้บ่อยที่สุดคือ D1586 (SPT), D2216 (Water Content), D4318 (Atterberg Limits)

SPN Soil Engineering ทำการทดสอบทั้งสนามและห้องปฏิบัติการ ตามมาตรฐาน ASTM ครบถ้วน รายงานทุกฉบับระบุ ASTM ที่ใช้ ลงนามรับรองโดยวิศวกรที่มีใบอนุญาต กว. ติดต่อ 064-746-9601 เพื่อปรึกษาโครงการของคุณ